TO LAND OR NOT TO LAND
MOŻLIWOŚCI PRZEKSZTAŁCEŃ GALERII HANDLOWEJ LAND W WARSZAWIE. RAPORT PREZENTUJĄCY WYNIKI BADAŃ PRZEPROWADZONYCH METODĄ RESEARCH BY DESIGN
Publikacja powstała w ramach zajęć specjalności urbanistycznej „Miasto jako miejsce do życia” w semestrze zimowym roku akademickiego 2025/2026, a sporządzona została przez studentów 6. roku studiów jednolitych oraz 2. roku studiów magisterskich wraz z prowadzącymi. Zespół autorski: Matylda Boryna, Oleksandra Bodnaruk, Zuzanna Derska, Katarzyna Durmaj, Aleksandra Gajewska, Patryk Lachman, Jan Lorenc, Jakub Wypchło.
o metodzie
„To Land or not to Land” odpowiada na aktualne i trudne pytanie o przyszłość wysłużonych galerii handlowych w Warszawie. Autorzy i autorki raportu unikają jednak prostych odpowiedzi, wręcz przeciwnie, zgodnie z przyjętą metodą research by design podejmują refleksję nad możliwymi sposobami działania, którym podlegać mogą obiekty handlowe, w opozycji do rozwiązań przyjmowanych powszechnie za niemal oczywiste. W zamian proponują spojrzenie wieloaspektowe, prezentujące szerokie spektrum alternatywnych scenariuszy i wariantów.
Rolę prób badawczych spełniły opracowane w trybie design sprint szybkie koncepcje projektowe, których różnorodność zagwarantowały wykorzystane w pracy grupowej narzędzia design thinking, użycie technologii AI oraz trzyetapowy, rotacyjny system pracy. Zgodnie z przyjętym trybem, w każdej kolejnej odsłonie nowe pary autorskie zajmowały się kolejnymi spośród czterech scenariuszy: regeneracją, adaptacją, przebudową i wyburzeniem. Dopiero na końcowym etapie ewaluacji doświadczenia projektowego wspólnie sformułowane zostały wnioski wskazujące warte rozważenia możliwości przekształceń. Choć konkluzje odnoszą się wprost do obiektu galerii handlowej Land, stanowiącej przedmiot design sprintów, to warto przez ich pryzmat spojrzeć i ocenić również inne polskie galerie. Sam raport oferuje bowiem nie tylko przegląd możliwości i wnioski, ale również gotową do zastosowania metodę pracy projektowo-badawczej.
Celem prezentowanego raportu nie jest jednoznacznie rozstrzygać o przyszłości galerii handlowych w Polsce, ale dać do ręki decydentom, inwestorom i opinii publicznej bezstronne argumenty projektowe. Dlatego autorki i autorzy nie skazują badanego obiektu na z góry założony los – ich komentarz został celowo zawieszony w momencie hamletowskiej rozterki o być albo nie być galerii handlowej Land.
dr Anna Cudny, dr Artur Jerzy Filip